JE EIGEN MOEDERDAG

Mijn moeder had twee lievelingsfilms. Birds van Hitchcock en Als de Kraanvogels overvliegen, Russisch oorlogsdrama uit 1957: "Die zou ik zó graag weer 's zien."

Ik moest daar laatst aan denken en vond een goede restored print van The Cranes are flying voor een paar pond op Amazon.

Gisteren kwam ie binnen en het werd meteen onze zaterdagavondfilm.

Daan en ik hadden ons bij deze voormalige Canneswinnaar een beetje ingesteld op verantwoorde ouwe meuk, doorbraak post-Stalin cinema etc, maar het was inderdaad een topfilm, tijdloos, snel en adembenemend gedraaid...

Daan, die er wel aan is gewend dat ik aan het eind van een film begin te snuffen, keek toch even op nu ik in een onbedaarlijke huilbui uitbarstte, maar niet alleen was het filmslot aangrijpend, ik zag ook ineens mijn moeder uit de bioscoop komen, en op straat mijn vaders arm knellen: "O Peet, wat was dat prachtig! En dat ze dan..."

En hoe mijn vader instemmend zou knikken: "Grandioos" en zij deze ervaring haar leven lang koesterde. En ook had doorgegeven, want ik zie nog de glim in haar ogen.

En ik vertelde Daan nog eens het drama, hoe ze met 51 jaar, zonder enige aankondiging, tijdens de thee van haar stoel schoof en bewegingloos op de grond bleef liggen. Coma, hersenbloeding.

Ik vertelde van die dagen in het ziekenhuis, aan haar bed, de nachtmerrie dat mijn vader toen net met mijn oudste broer met een tentje op fietsvakantie in Noorwegen was, en het een eeuwigheid leek voor ze via de ANWB alarmcentrale waren opgespoord en teruggevlogen.

En dat beeld hoe mijn vader in korte broek en regenjas het ziekenhuis instoof naar de kamer waar mijn moeder lag, medisch onverklaarbaar nog in leven, zonder de hoop dat ze ooit weer bij zou komen. Hoe hij haar zag en brak: "Och lieverdje, och... och... lieverdje..."

Hij heeft die nacht bij haar gewaakt en bij zonsopgang was ze dood.

Ik vertelde nog over de dagen erna, de crematie, en dat we met z'n allen om het hoofd even leeg te maken naar een James Bond film waren gegaan (waar we met mijn moeder naar toe zouden) en het dorp daar schande van sprak.

En hoe vreemd het werkt: je moeder is al meer dan dertig jaar dood, maar dat verdriet kan je soms overvallen of het gisteren was.

Pas vannacht bedacht ik dat het vandaag 15 augustus is...

YOU'LL NEVER mmm ALONE

Zondagmiddag 26 augustus houden wij op het Stoepfestival in Spijkenisse een feestje met mijn Elvis-vertalingen. De meeste komen uit de musical All Shook up, maar speciaal voor de gelegenheid, (om precies te zijn voor een mogelijke eregast die middag), leek het me leuk You'll never walk alone mee te nemen.

Vertalen. Hoe doe je dat?

Stap 1. Ga naar het origineel, de bron. In dit geval is dat de musical Carousel van grootmeesters Rodgers & Hammerstein (Sound of music/ King & I etc). Hier in hun zelfgeleide filmversie uit 1956.

STAP 2:

Tekst en bladmuziek

When you walk through a storm
Keep your chin up high
And don't be afraid of the dark.
At the end of the storm
Is a golden sky
And the sweet silver song of a lark.

Walk on through the wind,
Walk on through the rain,
Tho' your dreams be tossed and blown.

Walk on, walk on
With hope in your heart
And you'll never walk alone,
You'll never walk alone.

Dat zijn niet zo heel veel regels, en dat zijn meestal de moeilijkste.

Eerste probleem is "walk on" . "Loop door" betekent bij ons vooral dat je moet opschieten, en ligt dus niet erg voor de hand. "Ga door" en "Hou vol" lijken treffender, maar helaas heeft "Walk on" een klankrijm van o - o, en die twee niet. "Kom op" zou dan weer kunnen, maar is een beetje popi voor het lied. Voorlopig terug naar "Loop door", dat is met z'n dubbele o wel goed, al is het woord 'door' sowieso onhandig omdat je ook al 'door' de storm moet, en 'door door' bekt gek.

Je hebt al gezien dat 'walk' in de slotzin los gebruikt moet kunnen worden.

Volgens de Rotmethode moet in vertaling een kernwoord zoveel mogelijk op dezelfde kernplekken staan.

Probleem drie wordt 'alone'. Iedereen die het lied kent, en wie kent het niet, verwacht daar "alleen", dus moet het "walk"-woord iets worden wat bij 'alleen' past. 'Loopt alleen' is niks. 'Alleen staan' is beter. "Nee niemand staat alleen" bijvoorbeeld.

Dat heeft dan als consequentie dat 'staan' ook meeverhuist naar de eerdere zinnen, terwijl daar in het Engels juist 'gelopen' wordt.

"Sta pal" of liever "sta vast" hebben wel iets krachtigs, maar nog niet dat je denkt: sterker dan het origineel.

Om niet vast te lopen, buig je je eerst over de rest van de tekst. Hanteer de originele rijmschema's, en zoek voorrijm en klankrijm op. Dat moet je zoveel mogelijk handhaven, daarom is een lied ooit goed geworden. Ook aantal lettergrepen, gebonden noten en zinsbouw moeten gelijk zijn. Dat kan niet op papier. Dat moet op bladmuziek.

STAP 3. Ik heb hier van die dikke 10.000 liedjesboeken en anders koop ik ze digitaal via een sheetmusicwinkel. Ik scan 'm en laat in de eerste fase de originele tekst erbij staan. Ik wil precies zien wat ik doe. Bijvoorbeeld op een zelfstandig naamwoord van twee tellen, mag geen lidwoord, dat wordt knoeien en klinkt op z'n minst onbeholpen.

Via photoshop tik ik er nu een Nederlands tekst onder. Dat gaat zelden vanzelf, maar de investering aan tijd, bloed, zweet en tranen is onbelangrijk, alleen het resultaat telt.

Op een gegeven moment heb je een dummy op muziekpapier. Ik had die hier al geupload, maar haal 'm weer weg, want voor je het weet gaat die een eigen leven leiden.

In lijn met de titel zocht ik wat steun en zuchtte op Twitter "Al 24 uur aan het kloten op "You'll never walk alone. 'Kom op', 'hou vol', 'ga door', alles valt af."

Dat is leuk aan twitter, de halve #rotclub ging meedenken, de ene na de andere suggestie kwam binnen. Maar de eureka zat er niet bij. Ik ging er maar eens een nachtje over slapen.
Vanmorgen schoot ineens "Volg ons" te binnen, maar dat leidt vast tot lollig twitterlied en dat is de bedoeling niet.

EN HOE NU VERDER?
Mogelijkheid A. Trek een mp3 tje naar Garageband, maak een stemspoor aan, en begin maar te zingen wat je had. Een boel valt door de mand, maar dwingt je ook weer in onvermoede richtingen.

Mogelijkheid B. Achter je bureau vandaan en erop kauwen. In de tuin, in de hangmat, in de auto. Niet constant, maar steeds terugkerend

In deze fase moet ik u weer alleen laten, en dat kan rustig een paar dagen duren. Maar hij komt er. De tekst geeft moed genoeg.

RECLAMEBLOG Joop & Jessica

Er is een nieuwe cd van ons aller Joop Visser en zijn muzikale compagnon sinds een paar jaar Jessica van Noord, waarop onder andere recente hoogtepunten als "Sex met Dieren", "Meubelboulevard" en het onheilspellende spotlied "Geert"...

Cd's zijn via Joop Visser zelf te bestellen voor 12,50 + 1 x 2,50 porto.

Dmv storting op giro 444 88 15 tnv Joop Visser ovv code en aantal.

De Code voor "Voor Thea & Ben" zoals deze heet = BTCD

Graag precies zo, want zoals Joop zelf al mailde: "Verwijzen mag wel hoor, je bent nu de eerste, denk ik. Maar alleen als je de titel en de code(=BTCD) vermeldt en dat prijs en bestellen zijn als de voorgaande cd's. Anders krijg ik allemaal mailtjes daarover."

Joops website was op moment van bloggen nog niet aangepast, maar geeft wel info over de vorige prachtcd's "Voorleen" en "Voormary" met o.a. de Okapi Liedprijswinnaars In de Schemering en Monniken.

*Ps: dat Joop & Jessica ook het stukje Mattheuspassie hebben opgenomen dat ze speelden op mijn verjaarsconcert in Carré is een niet te onderschatten eer, maar is uiteraard niet de aanleiding voor dit reclameblogje.

FILMBIECHT

Alweer een week geleden, dat ik in navolging van #Movieconfessions op Twitter het lemma #filmbiecht opstartte, wat dankzij snelle retweets van mijn Rotclub Volgers binnen een half uur liep als een trein, en vervolgens als een straaljager.

Om 23:30 stond hij zowaar in het lijstje World Trending Tropics en bleef nog zeker 24 uur doorlopen.

Er was zoveel te lezen en te lachen –"Bij Birds was ik voor de vogels"– dat ikzelf nauwelijks iets bijdroeg.

Mijn filmverslaving is er pas sinds de DVD.

Die vond ik meteen leuk om te verzamelen, en met als maximumprijs een tientje viel er genoeg binnen te halen.

Eerst vooral alles wat ik al kende en nog eens wou zien, maar al snel ook dingen die ik juist nooit gezien had.

De volgende stap was de aanschaf van de Videohound dog, waar 'alle' films ter wereld in staan. Ik hoef niks van niemand compleet, van iedereen alleen de hoogtepunten.

En dat door alle genres en tijden heen.

Dus tikte ik vlijtig alle titels over met drieeneenhalf en vier sterren (het hoogste), en zocht met deze wenslijst verder.

Eerst via e-bay, en toen dat inzakte via vaste internetwinkels, vooral in UK en VS. Alleen al omdat ik bij Engels gesproken films graag Engelse ondertiteling wil i.p.v. Nederlandse.

Wij gaan zelden naar de bioscoop, en kijken vrijwel geen tv, maar pakken dus zeker vier, vijf dvd's in de week. Deze week waren dat:

Maandag: The Chaser, Zuid-Koreaanse thriller uit 2008

Dinsdag: Ladybird, ladybird - Ken Loach. Adoptiedrama uit 1994

Woensdag: Stroszek - Werner Herzog uit 1977, American dream wordt nightmare

Donderdagmiddag Coraline, spooky animatie van Henry Selick uit 2009

Donderdagavond Dead of night, spookfilm uit 1945, geweldig script van H.G.Wells

Vandaag Being John Malkovich (1999) van Spike Jonze, want die was al weer aardig weggezakt

De lijst is uitgebreid dankzij andere boeken en lijstjes "1000 movies you have to see before you die" en zo.

Elk jaar worden er wereldwijd pakweg 10 klassiekers gemaakt en nog eens 10 a 20 bijzondere, dus als je die over de afgelopen 100 jaar bij elkaar hebt, zijn dat nog maar 3000 films.

Een gedeelte is niet verkrijgbaar, of niet onder een tientje, maar zo'n Top 250 van IMDB, staat hier vrijwel compleet in de kast.

Ik vind het een mooi bezit.

En schreef dit niet om op te scheppen, maar uit enthousiasme. En uit blijheid dat er zo veel weer verkrijgbaar is, en wij nooit films hoeven te kijken met lelijke zenderblokjes in de bovenhoek, of onderbrekingen door reclame of afgekapte titellijsten.

Op een dag hebben we alle topfilms 2 of 3x gezien en gaan we weer lezen.

#Filmbiecht loopt nog steeds op Twitter, zie ik net! Mooi. Een nieuwe dan: morgen maak ik de Laurence Olivier Shakespearebox open. Henry V!

DE TWEEP (vrij naar Jan Hanlo)

Tweet tweet - tweet tweet tweet

tweet tweet tweet - tweet tweet

tweet tweet tweet tweet tweet tweet

tweet tweet tweet

Tweet

etc.

Vrij naar Jan Hanlo

DE MUS (1954)

Tjielp tjielp – tjielp tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp - tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp

Tjielp
etc.

(voor digibeten: iemand die twittert heet een Tweep, en hij stuurt tweets

THEO (Vincent) live in het Vondelpark

Deze week (23-7) zou Theo van Gogh 53 jaar zijn geworden.

Meteen na de moord, 2 november 2004,

dacht ik terug aan een gesprek wat wij ooit voerden in de Smoeshaan

en wou er iets mee doen, in een lied of zo.

Op mijn bureau lag gek genoeg een vertaling van Vincent,

Don McLeans ode aan Theo's achteroom, waar ik die dagen mee bezig was,

en van het een kwam het ander.

Het blijft altijd indrukwekkend om 'm te spelen, zeker in Amsterdam.

Gisterenavond in het Vondelpark klonk hij zo...

Dank aan Martin Haring (Flappie15) dat hij 'm heeft opgenomen!

De studio-opname uit 2005, in mooi strijkarangement van Jakob Klaasse

voor de cd "An + Jan Grootste Hits deel II) staat ook op "Het beste van Jan Rot".

Hier nog eens de tekst:

THEO

Sterren in de nacht, drank en vrienden meegebracht

Grachtengordel van smaragd

De wereld houdt hier op bij Amsterdam

Boven alles uit klinkt dat hoge stemgeluid

Klinkt de nar tot zijn kornuit:: ‘Gerammel aan de poorten is verplicht.’

Nu zie ik het licht, wat je mij toen zeggen wou

Van de spoken onderweg naar jou

En zo’n jongen in de nacht, kon niet horen wat je dacht en zag

Misschien vandaag de dag

Starre, starre nacht, bedevaart en boetekleed

Bij de baard van de profeet, de wereld houdt niet op bij Amsterdam

Wereld van verschil, kreupelrijmend codicil

Modegril of godeswil: bewaking van de poorten is verplicht

Nu zie ik het licht, wat je mij toen zeggen wou

Van de spoken onderweg naar jou

En zo’n stumper in de nacht kon niet horen wat je dacht en zag

Het wapen van de lach

En niemand besefte voor wie je liefde was

Het gouden kalf is afgeslacht en de sterren in de nacht

Die wacht een machteloze maatschappij

Maar je wist het zelf wel, kerel

De wereld is al klein voor mensen half zo dik als jij

‘s Morgens op de fiets, pal voor het stadsdeelkantoor

Iemand springt er zomaar voor, misschien weet je nog eventjes van niets

En al wil je er vandoor, woorden zijn niet kogelvrij

Laf vermoord en vogelvrij, een gruweldaad in Allahs aangezicht

En nu jij daar ligt, sta ik zomaar oog in oog

Met het antwoord op jouw ‘dialoog’

En ik snap waar jij naar zocht

Hoe klein de kans ook dat zo’n joch alsnog

Zijn oor leent aan Van Gogh

10 Jaar Jan & Daan

13 juli 2000 bij onze eerste afspraak,

kwam de rozenverkopende Tamil met zijn Polaraid als geroepen.

En hier zijn we, tien jaar later,

vandaag precies negen jaar getrouwd.